Унгар, Украин хоёр улсын харилцаа өмнө нь байгаагүйгээр хурцадсан байна. Будапешт Киевт өгөх Евро холбооны олон тэрбум ам.долларын зээлийг Украин “Дружба” газрын тос дамжуулах хоолойг сэргээтэл олгохгүй байх саналтай байгаа аж. Украины талын мэдэгдсэнээр, энэ хоолой Оросын буудлагын улмаас эвдэрчээ.
Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский үүнд ихэд хилэгнэжээ. Тэр “Нэг хүн Евро холбооноос Украинд 90 тэрбумыг олгоход саад хийхгүй байх гэж найдаж байна. Манай дайчдад зэвсэг хүрэх ёстой. Үгүй бол тэр хүний хаягийг манай Зэвсэгт хүчинд өгнө, манай залуус очиж, өөрийн хэлээр нь ярьцгааж болно” гэжээ.
Киевийн хэвлэлүүд түүний үгийг иш татсан бөгөөд Будапешт энэ мэдэгдлийг “заналхийлэл, дарамт” гэж үзжээ.
Украин иргэдийг Унгар луу явахгүй байхыг зөвлөв
Энэ үеэр Унгар долоон Украин иргэнийг саатуулсан бөгөөд дараа нь тэднийг “Ощадбанк”-ны мөнгө тээвэрлэгчид болохыг тогтоосон байна. Банкны мэдээллээр, тэд ойролцоогоор 40 сая доллар, 35 сая евро мөнгө, 9 кг алт тээвэрлэж явсан аж. Мөн тээвэр нь олон улсын гэрээний хүрээнд, Европын гаалийн журмын дагуу зохион байгуулагдсаныг банк нотолжээ.
Унгар улсын Гадаад хэргийн сайд Петер Сийярто энэ тайлбарт сэтгэл хангалуун бус байгаагаа илэрхийлж, “Их хэмжээний бэлэн мөнгө Унгараар дамжуулсан нь ноцтой асуултууд үүсгэж байна” хэмээн твиттер (X) хуудсаараа дамжуулан мэдэгдсэн байна. Тэр мөн Киевт “даруй хариулт өгөх” шаардлага тавьжээ.
Украины Гадаад хэргийн сайд Андрей Сибиха Унгарын эрх баригчдыг Украины иргэдийг барьцаанд авсан гэж буруутгаж, Европын Холбоонд хандан “Унгарын хууль бус үйлдэл, барьцаа авах, дээрэмдэхийг тодорхойлон үнэлэх” хүсэлт гаргахаа мэдэгджээ. Мөн Украины Гадаад яам иргэдийн аюулгүй байдлыг баталгаажуулах боломжгүй тул Унгар лүү аялахгүй байхыг зөвлөсөн байна.
Украиныг буруутгав: Унгарын сонгуулийн өмнөх хурцадмал байдал
Украины шинжээчид Унгар, Украин хоёр улсын харилцаа Унгарын парламентын сонгуулийн өмнө хурцадлаа гэж үзэж байгаа аж. Сонгууль дөрөвдүгээр сарын 12-нд болохоор товлогджээ.
“Шинэ Европ” төвийн захирал Сергей Солодкий DW-д өгсөн ярилцлагадаа “Унгар улсын одоогийн Ерөнхий сайд Виктор Орбан санамсаргүйгээр бусад улсуудыг өдөөн турхирах замаар сонгогчдын саналыг нэмэгдүүлэх гэж оролдож байна.
Киевт “Хурц мэдэгдлээс зайлсхийж, эрх зүйн ба дипломат хүрээнд хариу үйлдэл хийх ёстой. Үгүй бол Унгарын эрх баригчид үүнийг дотоод улс төрийн ашиг сонирхолдоо ашиглаж магадгүй” гэж зөвлөе. Гол арга хэрэгсэл нь Европын институц, дипломат сувгуудыг ашиглах юм” гэж хэлжээ.
Эмотив хариу үзүүлэхээс зайлсхийх
Шууд хөрөнгө оруулалт болон эдийн засгийн шинжээч Сергей Фурса мөн Киевт сэтгэл хөдөлгөм мэдэгдэл хийх, олон нийтийн өмнө доромжлохоос зайлсхийхийг зөвлөжээ. Учир нь, ингэснээр Унгар дотор Украины эсрэг сөрөг байр суурь нэмэгдэх магадлалтай мө.
Тэрбээр Facebook хуудастаа “Путин биднийг хурцадмал байдал үүсгэхийг хүсэж байна. Орбан ч мөн хурцадмал байдал үүсгэхийг хүсэж байна. Бидэнд хэрэгтэй зүйл бол зөвхөн Орбаныг давах хүлээх, дипломат арга хэрэгслээр асуудлыг шийдэх юм.
Сонгуулийн дараа Украин Унгартай харилцаагаа сэргээх ёстой тул өнөөдрөөс сонгогчдын итгэлд сөргөөр нөлөөлөх үйлдлийг багасгах нь чухал” гэж бичжээ.
Оросын мэдээллийн нөлөө
Разумков төвийн эрчим хүчний хөтөлбөрийн захирал Владимир Омельченко “Унгар, Украин хоёр улсын харилцааны хурцадмал байдал нь Оросын мэдээллийн болон улс төрийн үйл ажиллагааны хэсэг байж магадгүй” гэж үзжээ.
Тэрбээр Facebook хуудастаа “Нэгдүгээр сарын 27-нд ‘Дружба’ хоолой руу довтолсон нь Оросын Европ дахь хамгийн үнэт нөлөө бүхий агент Орбаныг хамгаалах идэвхтэй тусгай ажиллагааны эхлэл болсон.
Украинчууд Орбаныг дэмжиж хурц мэдэгдэл хийхээс зайлсхийж, зөвхөн хууль, шүүх, дипломат сувгаар асуудлыг шийдэх ёстой. Орбан зөвхөн үүнийг л хүсэж байна” гэж бичжээ.
Эх сурвалж: DW
