Сүүлийн жилүүдэд олон улсын санхүүгийн зах зээлд тодорхойгүй байдал давамгайлж, төв банкуудын бодлого, геополитикийн эрсдэл, инфляцын дарамт зэрэг хүчин зүйлс хөрөнгө оруулагчдын шийдвэрт хүчтэй нөлөөлж байна.
Ийм нөхцөлд Монгол Улсын Засгийн газрын олон улсын зах зээлд гаргасан бондуудын ханш тогтвортой хэвээр байгаа нь анхаарал татахуйц үзүүлэлт болж байна.
Бондын ханшийн хөдөлгөөн: Эрсдэл дунд хадгалагдсан итгэл
Монгол Улсын Засгийн газрын 2028-2030 онд хугацаа нь дуусах зарим бондууд нэрлэсэн үнээсээ дээгүүр арилжаалагдаж байгаа нь зах зээл Монголын өрийн эрсдэлийг харьцангуй удирдаж болох түвшинд гэж үнэлж буйг илтгэнэ.
Энэ нь дараах дохиог өгч байна. Тодруулбал, Монгол Улс ойрын хугацаанд өрийн дарамтад орох эрсдэл бага гэж зах зээлийн шинжээчид үзэж байна
Засгийн газрын өрийн удирдлагын бодлого зах зээлд эерэг дохио өгч байна
Олон улсын хөрөнгө оруулагчид Монголыг “өндөр эрсдэлтэй боловч боломжит” зах зээлд тооцсоор байна.
Хөрөнгө оруулагчдын сэтгэлзүй: Ашиг бус тогтвортой байдал
Өндөр хүү амалсан, богино хугацааны ашиг хөөсөн хөрөнгө оруулалтаас илүүтэйгээр өнөөгийн зах зээлд:
урт хугацаанд төлбөрийн чадвараа хадгалах,
макро эдийн засгийн бодлогоо тогтвортой хэрэгжүүлэх,
улс төр, төсвийн сахилга баттай байх
улсуудын бонд илүү эрэлттэй болж байна.
Монгол Улсын хувьд энэ чиглэлд хүлээлтийг бүрэн хангаж байгаа гэж хэлэхэд эрт ч зах зээлийн ханшийн түвшин нь итгэл бүрэн алдагдаагүйг харуулж байна.
Дотоод бодлого ба гадаад орчны огтлолцол
Бондын ханшид нөлөөлж буй гол хүчин зүйлсийг гурван түвшинд авч үзэж болно.
Дотоод хүчин зүйл
Төсвийн алдагдлын хэмжээ
Экспортын орлогын бүтэц (нүүрс, зэс)
Валютын нөөцийн түвшин
Өрийн дахин санхүүжилтийн төлөв
Бүс нутгийн ба олон улсын орчин
АНУ, Европын хүүгийн бодлого
БНХАУ-ын эдийн засгийн өсөлтийн хандлага
Түүхий эдийн үнийн савлагаа
Зах зээлийн сэтгэлзүй
Хөгжиж буй орнуудын өрийн эрсдэлийн үнэлгээ
“Frontier market” ангилалд багтах орнуудын ерөнхий хандлага
Эдгээр хүчин зүйлсийн огтлолцолд Монгол Улсын бондууд одоогоор саармаг-эерэг бүсэд байршиж байна.
Цаашдын төлөв: Боломж ба сорилт
Ойрын жилүүдэд:
Хэрэв экспортын орлого тогтвортой хадгалагдвал
Засгийн газар өрийн дахин санхүүжилтийг цаг тухайд нь оновчтой хийж чадвал
Макро эдийн засгийн бодлогын уялдаа сайжирвал
Монгол Улсын олон улсын бондуудын зах зээлийн үнэлгээ цаашид ч тогтвортой байх боломжтой.
Гэвч эсрэгээр:
түүхий эдийн үнэ огцом унах,
төсвийн сахилга бат алдагдах,
улс төрийн тодорхойгүй байдал нэмэгдэх
тохиолдолд зах зээлийн хандлага хурдан өөрчлөгдөх эрсдэл байсаар байна.
Монгол Улсын Засгийн газрын олон улсын бондуудын өнөөгийн ханш бол зах зээл Монголыг бүрэн итгэлтэй гэж үзэж байна гэсэн үг биш, гэхдээ итгэлээ бүрэн алдсан гэж ч харахгүй байна гэсэн дунд түвшний, бодит үнэлгээ юм.
Энэ нь Монгол Улсад санхүүгийн бодлогоо илүү хариуцлагатай, урт хугацаанд тогтвортой хэрэгжүүлэх цонх боломж нээгдсэнийг илтгэж байна.
